Minerały w Europie

Bournonit

Kryształy są pseudotetragonalne, zazwyczaj krótkosłupowe, grubotabliczkowe według dwuścianu podstawowego z klinowatymi brzegami; typowe są grube płytki z karbowanymi krawędziami, które stanowią wielokrotne bliźniaki i przypominają koła zębate. Znanych jest wiele form jak zbliźniaczenia lamelkowe lub śrubowe skręcenie kryształów wzdłuż osi pionowej. Także skupienia zbite, ziarniste i całkowicie upakowane są typowe. Lupliwość: niewyraźna; przełam: muszlowy; gęstość: 5,7-5,9. Barwa: stalowo- lub ołowianoszary do żelazistoczarnego. Powstawanie i wystąpienia. Pojawia się głównie w średniotemperaturowych żyłach hydrotermalnych w towarzystwie galeny, sfalerytu, stibnitu, chalkopirytu, tetraedrytów, syderytu i kwarcu. Jako kryształy lub większe masy rozpowszechniony i występuje w kruszcach ołowiu i antymonu. W Polsce kryształy do 1 cm były obecne w żyłach kopalń Jabłów koło Wałbrzycha i Emil w Chełmcu, a także w Starej Górze (Dolny Śląsk). Ładne kryształy znane są z Horhausen/Westerwald oraz Clausthal i innych miejsc w Górach Harzu (Niemcy). Występuje w Baia Sprie (Rumunia), Pfibramie (Czechy), Hiittenbergu w Karyntii (Austria). Znaczenie i zastosowanie. Po raz pierwszy opisany z Endellion w Kornwalii (Wielka Brytania) i nazwany endellionem, potem przyjął nazwę pochodzącą od nazwiska francuskiego krystalografa, hrabiego J.L. Bournona. Bournonit jest ważnym kruszcem ołowiu i miedzi, ponadto otrzymuje się z niego antymon. Pozycjonowanie stron www